Bάσεις Δεδομένων

Το μάθημα «Βάσεις Δεδομένων» έχει ενταχθεί στο δεύτερο επίπεδο μαθημάτων.

 

Στόχοι μαθήματος

Εισαγωγή στις βασικές αρχές της μοντελοποίησης των δεδομένων και στο σχεδιασμό ενός συστήματος βάσεως δεδομένων. Στόχο του μαθήματος αποτελούν η ευαισθητοποίηση του φοιτητή σε θέματα οργάνωσης και μεθοδολογίας όσον αφορά στην επιτυχή εφαρμογή της τεχνολογίας των βάσεων δεδομένων, καθώς επίσης και η εξοικείωσή του με την επεξεργασία σε ένα σχεσιακό περιβάλλον καταχώρησης και οργάνωσης της πληροφορίας (RDBMS).

Όταν ολοκληρώσετε αυτό το μάθημα θα μπορείτε:

  • Nα κατανοήσετε τι είναι μια βάση δεδομένων

  • Να έχετε εξοικειωθεί με τα βασικά που αφορούν στην οργάνωση της πληροφορίας στο εσωτερικό του RDBMS

  • Να γνωρίζετε τη μεθοδολογία των διαγραμμάτων οντότητας/συσχέτισης (ER)

  • Να σχεδιάζετε μια βάση δεδομένων

  • Να έχετε εξοικειωθεί με τη σύνταξη κώδικα SQL

  • Να δημιουργείτε σύνθετα ερωτήματα και αναζητήσεις

  

Διδακτικές ενότητες

Ενότητα 1: Εισαγωγή στα Συστήματα Βάσεων Δεδομένων

  • Συστήματα βάσεων δεδομένων, κλασσικές και σύγχρονες εφαρμογές. Ιστορικά Στοιχεία, Εξέλιξη των ΒΔ και τα Βασικά τους Σημεία.

Ενότητα 2: Φυσικά Μέσα Αποθήκευσης

  • Μαγνητικοί Δίσκοι, Συστοιχίες Δίσκων,Οπτικοί Δίσκοι, Μαγνητικές Ταινίες, άλλα Μέσα Αποθήκευσης. Διασύνδεση Συσκευών Αποθήκευσης. .

Ενότητα 3: Αρχιτεκτονική Συστημάτων

  • Αρχιτεκτονική ANSI-SPARC, Γλώσσες Βάσεων Δεδομένων (γλώσσα ορισμού δεδομένων, γλώσσα χειρισμού δεδομένων. Γλώσσες τέταρτης γενιάς), Μοντέλα δεδομένων (μοντέλα βασισμένα σε εγγραφές, μοντέλα βασισμένα σε αντικείμενα, φυσικά μοντέλα δεδομένων), Λειτουργίες ΣΔΒΔΜέθοδοι διευθυνσιοδότησης..

Ενότητα 4: Μοντέλο Οντοτήτων – Συσχετίσεων

  • Διάγραμμα Οντοτήτων – Συσχετίσεων, Σύνολα Οντοτήτων (τύποι χαρακτηριστικών, κλειδιά), σύνολα συσχετίσεων (τύποι απεικόνισης, χαρακτηριστικά συνόλου συσχετίσεων), επεκτάσεις του βασικού μοντέλου ΟΣ (εξειδίκευση και γενίκευση,κληρονομικότητα χαρακτηριστικών)  

Ενότητα 5: Σχεσιακές Βάσεις Δεδομένων και Σχεσιακό μοντέλο δεδομένων

  • Βασικές έννοιες, κλειδιά σχέσεων, περιορισμοί ακεραιότηατας σχέσεων (κενές τιμές ακεραιότητα ονοτήτων – αναφορών), μετατροπή του μοντέλου ΟΣ σε σχεσιακό (μετατροπή συνόλων οντοτήτων και συσχετίσεων σε πίνακες, άλλες περιπτώσεις μεςτατροπών), όψεις.

Ενότητα 6: Σχεσιακή ¶λγεβρα

  • Επεξεργασία των Δεδομένων σε Σχεσιακό Περιβάλλον, Επιλογή και Προβολή, Τελεστές Συνόλων, Σύζευξη, Δαίρεση, Βασικοί και Σύνθετοι Τελεστές, Παραδείγματα

Ενότητα 7: Η Γλώσσα SQL

  • Τύποι δεδομένων, ορισμός δεδομένων (ορισμός σχήματος βάσης, πίνακα, πεδίου ορισμού), χειρισμός δεδομένων (διατύπωση ερωτημάτων, εισαγωγή – ενημέρωση – διαγραφή δεδομένων), διαχείριση όωεων και καταλόγων

Ενότητα 8: Φυσική Οργάνωση ΒΔ

  • Τύποι εγγράφων, τύποι σελίδων, ομαδοποίηση εγγράφων, διαχείριση χώρου δίσκου

Ενότητα 9: Ασφάλεια ΒΔ

  • Σχέση ασφάλειας ΒΔ και ασφάλειας Λειτουργικών Συστημάτων, ο ρόλος του διαχειριστή ΒΔ στην εξουσιοδότηση των χρηστών, έλεγχοι προσπέλασης, κρυπτογράφηση ευαίσθητης πληροφορίας, ασφάλεια έναντι επιθέσεων.

Ενότητα 10: Εισαγωγή στη MS Access

  • Σχεδιασμός απλής ΒΔ, δημιουργία ερωτημάτων, επιλογή και ταξινόμηση δεδομένων, ορισμός τύπου πεδίων, κλειδιά, Παραδείγματα και ασκήσεις.

 

Αξιολόγηση 

Γραπτή εξέταση.

 

Προαπαιτούμενες γνώσεις

Το μάθημα είναι σχεδιασμένο ώστε οι εκπαιδευόμενοι να αποκτήσουν τις πρώτες βασικές γνώσεις στο αντικείμενο των Βάσεων Δεδομένων.

  

Επιθυμητές γνώσεις

Γενικές γνώσεις Πληροφορικής και οργάνωσης αρχείων.  

  

Βιβλιογραφία   

  1. Ι. Μανωλόπουλος και Α.Ν. Παπαδόπουλος, Συστήματα Βάσεων Δεδομένων:Θεωρία και Πρακτική Εφαρμογή, ¶ έκδοση, Εκδόσεις Νέων Τεχνολογιών, Αθήνα 2006 (βασικό σύγγραμμα)

  2. R. Ramakrishnan και J. Gehrke: Συστήματα Διαχείρισης Βάσεων Δεδομένων, τόμος Α', Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη 2002

  3. Δ.Α. Δέρβος, Μαθήματα Βάσεων Δεδομένων, τόμος Α, Εκδόσεις Τζιόλα, Θεσσαλονίκη 1995.

  4. Ε. Κεχρής, Σχεσιακές Βάσεις Δεδομένων, Εκδόσεις 'Κριτική', 2005

  5. Σκουρλάς, Σχεσιακές Βάσεις Δεδομένων, 1992.

  6. R. Ramakrishnan και J. Gehrke: Database Management Systems, 3rd Edition, McGraw-Hill,  2002.

  7. T. Connolly και Carolyn Begg: Database Systems, 4th Ed., Addison-Wesley, 2004.  

  8. R. Elmasri και S.B. Navathe: Θεμελιώδεις Αρχές Συστημάτων Βάσεων Δεδομένων, τόμος Α, 3η έκδοση (αναθεωρημένη), Εκδόσεις Δίαυλος, Αθήνα 2001.